Herman Hartkamp 1945-1996

 


Onderwijsvent in hart en nieren
Nico Pool

Op 8 november 1996 is Herman Hartkamp op veel te jonge leeftijd overleden. Vorig jaar zomer werd kanker bij hem ontdekt en behandeld. Een half jaar geleden leek alles goed te gaan. Dit najaar sloeg de ziekte echter opnieuw toe en was het einde onafwendbaar.
Bij Herman denk ik aan: gedreven, vasthoudend, veel werk verzettend, scherpzinnig, origineel, met humor, eigenwijs en persoonlijke aandacht.
Herman was in 1974 één van de oprichters van de Landelijke Werkgroep Economie Onderwijs (LWEO). Tot op het laatst toe is hij binnen de werkgroep op allerlei manieren actief geweest. Hij zette zich af tegen de gangbare benadering van het vak economie op de middelbare scholen. Hij was een voorstander van ervaringsleren, en deed al in 1981 mee aan het project Arbeidservaringleren.

Normatieve benadering.
Hij pleitte voor een normatieve benadering van het vak economie, gericht op een rechtvaardiger samenleving, in plaats van alleen maar een positivistische aanpak. Je kunt immers niet spreken van een evenwichtige situatie als mensen van de honger omkomen of als het milieu wordt verpest.
Herman richtte ook dit blad op, toen nog Appels & Peren genaamd.
Hij schreef gemakkelijk en had een scherpe pen. Vaak gaf hij in één puntige zin zijn mening:" De school is een studiehuis, geen koffiehuis".
Bij bepaalde uitdrukkingen zal ik altijd aan Herman blijven denken. Hij sprak van 'dressuurstencils' als lesmateriaal er alleen gericht was om leerlingen bepaalde trucjes bij te brengen. Hij deed gezwollen taalgebruik af als 'gebakken lucht'. Hij 'maakte vaak de kachel aan' met stukken tekst, omdat hij vond dat het beter moest en ook beter kon. Hij zette zich af tegen papegaaienkennis, leerlingen moeten niet anderen napraten, maar zelf ontdekken en zelf doen.
Hij praatte zelf ook niet na. Met zijn vragen, opmerkingen en artikelen benaderde hij op zijn eigen manier problemen en heeft hij mij vaak op het goede been gezet.

LWEO-model 
Herman benadrukte steeds het unieke model van de LWEO: leraren schrijven zelf, ze schrijven voor hun lol en niet voor de poen. Ook hij zette zich geheel belangeloos en zonder winstoogmerk in voor een nieuw leerplan en beter lesmateriaal. Nog sterker: bij testament heeft Herman geld nagelaten om tweejaarlijks de Appels & Perenprijs uit te reiken aan die docent, die de onderwijsvernieuwing het beste in praktijk heeft gebracht.
H vond hij het 'roomser dan de paus' en hij was niet over al het lesmateriaal van de LWEO tevreden.Ook pleitte hij voor meer vakkenintegratie en zette hij zich af tegen vakidiotie. Verder kreeg de duurzame ontwikkeling volgens hem te weinig aandacht. Graag wilde Herman het laatste woord hebben. Nadat een conceptlesbrief in de werkgroep was besproken, veranderde hij vak op eigen houtje hele stukken tekst.
Herman had zijn begrafenis tot in de puntjes geregeld. Ook hier gaf hij een lesje ervaringsleren. Er moet tijd genoeg zijn voor afscheid nemen en een nieuw begin maken.
Nu moeten we als LWEO zonder Herman verder. Dat kan, omdat hij een schat van ideeën, artikelen, lesmateriaal en een goede organisatie heeft achtergelaten.
We missen hem.


Terug naar Overzicht 1996